عشق و آمار – بخش اول

اول یه مطلب آماری کوچولو بگم: استقلال متغیرها یعنی چه؟ دو تا متغیر از هم دیگه مستقل هستند یعنی چی؟ لابد می گویید یعنی با هم رابطه ندارند. خب این درسته ولی این ترجمه سوال من به صورت گزاره خبریه نه جوابش. به نظر من عمق فهم ما از استقلال و رابطه بین دو متغیر می تونه بر تفسیر ما نه تنها از داده های آماری بلکه در تصحیح رفتار ما تاثیر بسیار زیادی داشته باشد. اجازه بدین من با یه مثال این رو توضیح بدم. فرض کنید ما قرار است رابطه بین سطح سواد و رضایت از زندگی را در یک نمونه ۹۰ نفری مورد بررسی قرار دهیم.

۱- اگر داده ها به شکل زیر باشد. یعنی اکثر فراوانی ها بر قطر راست توزیع شده باشد. و در خانه های غیر قطر راست فراوانی به صفر نزدیک باشد می گوییم رابطه بین دو متغیر مثبت است. یعنی با افزایش یکی (مثلا تحصیلات) دیگری (مثلا رضایت از زندگی) افزایش می یابد.

سطح سوادجمع
کمتر از دیپلمدیپلمبالاتر از دیپلم
رضایت از زندگیکم۲۹۰۰۲۹
متوسط۰۳۱۱۳۲
زیاد۰۱۲۸۲۹
جمع۲۹۳۲۲۹۹۰

 

۲- و اگر داده ها به شکل زیر بر قطر چپ تمرکز داشته باشند می گوییم بین دو متغیر رابطه معکوس یا منفی وجود دارد. یعنی با افزایش سواد میزان رضایت از زندگی کاهش می یابد.

سطح سوادجمع
کمتر از دیپلمدیپلمبالاتر از دیپلم
رضایت از زندگیکم۰۰۲۹۲۹
متوسط۷۳۱۵۴۳
زیاد۲۸۰۰۲۸
جمع۳۵۳۱۳۴۹۰

 

هر دو رابطه فوق الذکر از نوع خطی هستند. با کمی تسامح یعنی اکثر فراوانی های بزرگ بر روی یک خط مستقیم توزیع شده اند.

۳- باید توجه داشت که روابط الزاما در قالب خطی نمی گنجند. مثلا ممکن است بین دو متغیر رابطه ای از نوع زیر (u شکل) مشاهده شود.

سطح سوادجمع
کمتر از دیپلمدیپلمبالاتر از دیپلم
رضایت از زندگیکم۲۶۰۲۵۵۱
متوسط۱۰۰۱۰۲۰
زیاد۲۱۴۳۱۹
جمع۳۸۱۴۳۸۹۰

 

یعنی اینکه با افزایش سواد افرادبه دیپلم میزان رضایت از زندگی افزایش می یابد ولی با ارتقا از دیپلم به بالاتر میزان رضایت از زندگی دو باره کاهش می یابد.

۴- یا ممکن است رابطه از نوع غیر خطی و به شکل U وارونه باشد.

سطح سوادجمع
کمتر از دیپلمدیپلمبالاتر از دیپلم
رضایت از زندگیکم۲۱۴۳۱۹
متوسط۱۰۰۱۰۲۰
زیاد۲۶۰۲۵۵۱
جمع۳۸۱۴۳۸۹۰

در اینجا رابطه بین سواد و رضایت به این شکل است که با افزایش سواد تا دیپلم میزان رضایت از زندگی کاهش پیدا می کند ولی بعد از دیپلم با افزایش سطح سواد میزان رضایت بیشتر می شود.

۵- روابط غیر خطی الزاما در این دوتایی که گفتم خلاصه نمی شوند برای مثال می توان به روابط J شکل یا J معکوس اشاره کرد.

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code